Prisustvo Katedre za Metalurško inženjerstvo Tehnološko-metalurškog fakuleteta u Beogradu
u oblasti vatrostalnih materijala u regionu

-Nastavne aktivnosti, Projekti, Saradnja sa privredom-

Tatjana Volkov-Husović, Karlo T. Raić

Univerzitet u Beogradu, Tehnološko-metalurški fakultet u Beogradu,

Katedra za Metalurško inženjerstvo

Karnegijeva 4, 11120 Beograd

www.tmf.bg.ac.rs

Izvod

U okviru rada biće predstavljene aktivnosti na Katedri za Metalurško inženjerstvo, koje se odnose na oblast vatrostalnih materijala. U delu nastavnih aktivnosti biće dat pregled predmeta na različitim nivoima studija Tehnološko-metalurškog fakuleteta u Beogradu u okviru kojih se izučavaju vatrostalni materijali. Takođe, biće dat pregled literature na srpskom jeziku koja se koristi za navedene predmete. Ukazaće se na diplomske i magistarske radove, kao i doktorske disertacije koje su rađene iz ove oblasti. Podaci vezani za projekte i saradnju sa privredom posebno će biti opisani.

Abstract

This paper presents the activities on the Department of Metallurgical Engineering, related to the field of refractories. In the section of teaching activities, an overview of various refactory-related courses is given that are taught at the Faculty of Technology and Metallurgy in Belgrade. A review of literature in Serbian language, used for these courses follows. Then, we list the refactories-related graduate and master’s thesis and doctoral dissertations. Lastely, the information about the realised projects and cooperation with industry is presented.

Uvod

Oblast vatrostalnih materijala je razvijana dugi niz godina na Katedri za Metalurško inženjerstvo, Tehnološko-metalurškog fakuleteta u Beogradu. Nesebično preneto iskustvo, bogat nastavni materijal (udžbenici, skripte, zbirke zadataka i sl.), kao i veliki broj projekata, elaborata i studija profesora Milana Jovanovića, Evgenija Krotina i Zvonimira Popovića su u mnogome doprinela razvoju Katedre u ovoj oblasti.

Prvi materijali na našem jeziku vezani za oblast vatrostalnih materijala su plod truda i posvećenosti profesora Milana Jovanovića.

Tradiciji izučavanja i projektovanja, kao i dizajniranja monolitnih ozida indukcionih peći umnogome je doprinelo i angažovanje profesora Evgenija Krotina.

Tradiciju je nastavio profesor Zvonimir Popović, koji je u okviru više zbirki zadataka priređivao vrlo korisne rešene zadatke, kao i preglede standardnih metoda ispitivanja vatrostalnih materijala.

Za dalji razvoj ove oblasti zaduženi su njihovi učenici profesori Karlo T. Raić i Tatjana Volkov Husović.

1. Nastavne aktivnosti

Na Tehnološko-metalurškom fakultetu u Beogradu, u okviru akademskih, master i doktorskih studija, u okviru studijskog programa Metalurško inženjerstvo, izučava se problematika koja se odnosi na vatrostalne materijale u okviru nekoliko predmeta. Takođe, i studenti koji pohađaju studijski program Inženjerstvo materijala imaju izborne predmete iz ove oblasti. Predmeti su navedeni po nivoima studija.

Metalurško inženjerstvo i Inženjerstvo materijala

U okviru navedenih kurseva, u zavisnosti od nivoa na kome se predaje, obuhvaćene su sledeće oblasti:

1.         Uvod. Istorijat. Podela, svojstva i uloga vatrostalnih materijala.

2.         Savremene metode ispitivanja vatrostalnih materijala.

3.         Uslovi termodinamičke stabilnosti oksida, karbida, nitrida i borida.

4.         Osnovi teorije korozije vatrostalnih materijala.

5.         Energetski aspekti korišćenja vatrostalnih materijala. Toplotni gubici operacionog ciklusa: zračenjem, kondukcijom i konvekcijom. Stacionarni i nestacionarni prenos toplote kroz ozid. Metode proračuna nestacionarnih stanja za jednoslojne i višeslojne ozide.

6.         Osnovi projektovanja kvaliteta vatrostalnog materijala.

7.         Elemnti projektovanja vatrostalnih izida: mehanički i termički kriterijum. Način održavanja vatrostalnog ozida.

8.         Metode praćenja korozije vatrostalnog materijala.

9.         Uticaj vatrostalnog materijala na tehnološki proces.

10.      Vatrostalni materijali na bazi silicijum dioksida

11.      Vatrostalni materijali na bazi silicijum dioksida

12.      Aluminosilikatni vatrostalni materijali

13.      Vatrostalni materijali na bazi magnezita i hromita

14.      Ugljenični i karbidni vatrostalni materijali

15.      Specijalni vatrostalni materijali

Prema našim saznanjima, u našoj zemlji ne postoje u okviru drugih visokoškolskih ustanova, programi tj. predmeti koji se bave problematikom vatrostalnih materijala.

U okviru ovih predmeta se koristi i literatura na srpskom jezku. Spisak literature dat je u prilogu.

Sva navedena literatura se koristi i u izvođenju nastave iz sličnih ili srodnih predmeta na srodnim fakultetima Univerzita u Skoplju, Mariboru, Zenici, Sisku, Ljubljani. Ovo ukazuje na to da je postojala potreba za literaturom na našem jeziku iz ove oblasti.

Detaljni planovi i programi za sve predmete se mogu naći na sajtu Tehnološko –metalurškog fakulteta u Beogradu, www.tmf.bg.ac.rs. Naš fakultet je uspešno akreditovan. Pošto se uskoro očekuje i naredni krug akreditacije Fakulteta, studijskih programa, kao i planova predmeta, smatramo da je prilika koju ovaj Okrugli sto pruža veoma značajna, jer omogućuje direktan kontakt sa kolegama koji se bave problematikom vatrostalnih materijala u praksi. Nadamo se da će u okviru diskusije koja se bude vodila na ovom Okruglom stolu, biti ukazano na probleme sa kojima se kolege susreću u praksi, kao i njihovom konstantnom potrebom za inovacijama i unapređenjem znanja. Sa druge strane, ovi podaci bi bili vrlo korisni i zbog toga bi bili uključeni u postupak inoviranja planova i programa nastave vezane za oblast vatrostalstva. Ovim bi se aktivnostima nastavni proces približio potrebama industrije vezane za proizvodnju i upotrebu vatrostalnih materijala. Na taj način smatramo da možemo dati značajan doprinos u edukaciji mladih kadrova čiji se nedostatak već oseća.

Iz ove oblasti je urađeno pet i prijavljena jedna doktorska disertacija koja je u završnoj fazi izrade, pet magistarskih radova, i preko dvadeset diplomskih radova, i to u okviru angažovanja članova Katedre za metalurško inženjerstvo kao mentora ili članova komisija.

Takođe, određeni broj doktoranata, magistranata i diplomaca kolega profesora Zagorke Aćimović-Pavlović, prof. Srđana Markovića, prof. Karla Raića, kao i drugih kolega sa Katedre za Metalurško inženjerstvo posredno se bavio vatrostalnim materijalima. U okviru ovih teza kandidati su se uglavnom bavili: (1) premazima i (2) fizičko-hemijskim rekcijama na graničnim površinama, rastopljeni metal/legura-vatrostalni ozid.

Ovom problematikom se bave, a često i u sradnji i sa našom Katedrom i kolege sa Katere za Neorgansku hemijsku tehnologiju, profesor Rada Petrović, Đorđe Janaćković, Jelena Miladinović i Snežana Grujić.

Jedna od odbranjenih disertacija iz ove oblasti je rađena na Fakultetu za metalurgiju i materijale u Zenici (Dr Marina Jovanović) u čijoj je izradi aktivno učestvovano.

2. Projekti i saradnja sa privredom

U okviru oblasti vatrostalnih materijala na Katedri je urađeno više od 10 projekta koji su finansirani od strane Ministarstva nauke i tehnološkog razvoja, a u kojima su kao participanti bili privredni subjekti. Takođe, bila je veoma razvijena saradnja sa privredom koja je rezultirala u više od 15 projekata. Pregled odabranih projekata dat je u prilogu.

Uspešna saradnja je ostvarena sa fabrikom «Šamot» iz Aranđelovca, dok je ranije postojala saradnja i sa fabrikom «Magnohrom» iz Kraljeva, kao našim najstarijim proizvođačima vatrostalnih materijala. Deo nastave je takođe bio vezan za ove proizvođače vatrostalnih materijala. Studenti su deo vežbi iz predmeta iz ove oblasti obavljali upravo u laboratorijama Šamota i Magnohroma. Takođe, deo eksperimenata vezanih za magistarske radove i doktorske disertacije je rađen u njihovim laboratorijama. Osim toga, veoma uspešna saradnja je bila ostvarena sa «US STEEL», Smederevo, kao velikim potrošačem vatrostalnih materijala. Ova kompanija je bila i sponzor monografije pod nazivom “Metalurške peći”, autora T.Volkov-Husović, K. Raić, u kojoj su posebna poglavlja posvećena vatrostalnim materijalima.

Ostale aktivnosti na Katedri se odnose na:

- Projektovanje u oblasti metalurških procesa. Tehnološko metalurški fakultet u Beogradu poseduje odgovarajuću licencu za projektovanje metalurških procesa, a koju izdaje Inženjerska komora Srbije.

- poslove vezane za sudska veštačenja iz oblasti metalurškog inženjerstva i inženjerstva materijala.

3. Umesto zaključka

Važnost izučavanja oblasti vatrostalnih materijala je višestruka. Ova grupa materijala se veoma široko koristi u postrojenjima vezanim za izvođenje tehnoloških i metalurških procesa. Zbog toga obrazovanje iz ove oblasti, a vezano za realne uslove korišćenja vatrostalnih materijala u smislu proizvodnje, ugradnje i primene vatrostalnih materijala može se smatrati neophodnim uslovom radi obezbeđivanja kvalitetnog razvoja, izbora i korišćenja vatrostalnih materijala.

Cilj našeg rada je bio predstavljanje Katere za Metalurško inženjerstvo, Tehnološko-metalurškog fakulteta u Beogradu, koja se bavi izučavanjem, razvojem i primenom vatrostalnih materijala više od 30 godina. Diskusija i iskustva do kojih ćemo doći kroz razgovore na ovom Okruglom stolu, smatramo da značajno mogu da utiču na unapređenje nastve iz ove oblasti, u smislu usmeravanja ka određenim oblastima koje su od značaja za privredu u regionu. Na taj način bi obrazovanje kadrova – budućih inženjera, mastera i doktora nauke bilo usklađeno sa potrebama industrije vatrostalnih materijala u regionu.

Literatura

Udžbenici, pomoćni udžbenici, monografije

1. M. Jovanović, Energetika metalurških peći, skriptarnicaTMF, 1970.

2. M. Jovanović, Metalurške peći, 1 deo: Osnovi konstrukcije peći, skriptarnica TMF, 1969.

3. M. Jovanović, Z. Popović, Peći u metalurgiji gvožđa i čelika, Građevinska knjiga, Beograd, 1970.

4. Z.V. Popović, K.T. Raić, Energetika metalurških peći- Zbirka rešenih zadataka, Beogradski Univerzitet, Zavod za grafičku tehniku TMF-a Beograd, 1986.

5. Z.V. Popović, K.T. Raić, Peći i projektovanje u metalurgiji – Zbirka rešenih zadataka, Beogradski Univerzitet, Zavod za grafičku tehniku TMF-a Beograd, 1988.

6. Z. Popović, K. T. Raić, Pećne atmosfere, SIMS, Beograd, 2006

7. J.Dostanić, M.Dimitrijević, R. Jančić Hajenman i T. Volkov Husović, Primena analize slike u karakterizaciji materijala, SIM, Beograd, 2008, ISBN 86718305-4, str 81

8. T.Volkov-Husović, Ispitivanja vatrostalnih materijala, TMF, Beograd, 2004. str 110, ISBN 86-7401-188-8 str 102

9. T.Volkov-Husović R. Jančić Heinemann, Termostabilnost vatrostalnih materijala: ispitivanje- analiza- modelovanje Savez inženjera metalurgije, Beograd, 2005, ISBN 86-904393-2-3 str 108

10. T.Volkov-Husović, Vatrostalni materijali : svojstva i primena, Beograd 2007, ISBN 86-904393-7-4 str 186

11. T.Volkov-Husović, K. Raić, Metalurške peći, SIM, Beograd 2010, ISBN 86-87183-15-5, str 198

12. T. Volkov Husović, K.Raić, Goriva i sagorevanje, SIM, Beograd, 2009, ISBN 868718304-6, 204 strana

Doktorske disertacije, magistarski i diplomski radovi

Odbranjene doktorske disertacije

1. mr Sanja Martinović, “Ispitivanje uticaja temperature sinterovanja na termostabilnost niskocementnih visokoaluminatnih vatrostalnih betona“, TMF, Beograd, 11.11.2011.

2. mr Milica Pošarac, Sinteza i karakterizacija kompozitnog keramičkog materijala na bazi silicijum karbida i kordijerita, TMF, Beograd, 2012

3. mr. Lj. Trumbulović, Efekti primene kordijeritne keramike u livarstvu, TMF, Beograd, oktobar 2003.

4. mr M. Jovanović, Strukturne i fazne promjene gline u procesu sinterovanja, predsednik Komisije ѕa odbranu doktorske disertacije,Univerzitet u Zenici, Fakultet za metalurgiju i materijale, 2009.

5. A. Terzić, Uticaj mikrostrukture na svojstva vatrostalnih betona,TMF, Beograd, 2009.

Prijavljene doktorske disertacije

1. mr Jelena Majstorović Necković, Mogućnost korišćenja domaćeg zeolita za sintezu vatrostalnog materijala povišene termostabilnosti, Veće za multidisciplinarne studije, UNIVERZITETA U BEOGRADU, Beograd, 2011

Odbranjeni magistarski radovi

1. S. Martinović, ¨Optimizacija dobijanja netransparentnog nekristalnog silicijum-dioksida u elektrootpornoj peći sa jednim pokretnim grejačem. TMF, Beograd, januar 2003.

2. M. Dimitrijević, Mogućnosti za poboljšavanje termomehaničkih svojstava vatrostalnih materijala na bazi aluminijum-oksida dodatkom keramičkih vlakana, Beograd, TMF 2008.

3. Mr Duško Stanković, Uticaj magnezijuma na kvašenje silicijum-karbida pri livenju kompozita sa aluminijumskom matricom, TMF, Beograd, 1999.

4.M..Zlatković, Optimizacija postupka pripreme keramičkih prahova talka, liskuna,i korunda za izradu livačkih premaza, TMF, Beograd, 2008.

5. J. Manasijeva, Određivanje karakteristika vatrostalnih kugli za obrazovanje podloge kod kupolnih peći bez koksa, TMF, Beograd, 1997.

Diplomski radovi

1. S. Jordanović, Uticaj prenosa toplote na određivanje termostabilnosti vatrostalnog materijala, TMF, Beograd, 2001.

2. M. Marić, Ispitivanje postojanosti vatrostalnih materijala na nagle promene temperature, TMF.Beograd, 2001,

3. M. Matijašević, Određivanje koeficijenta prenosa toplote pri ispitivanju termostabilnosti vatrostalnih materijala, TMF, Beograd, 2001.

4. D. Prtenjak, Određivanje Jungovog modula elastičnosti pri ispitivanju termostabilnosti vatrostalnih materijala, TMF, Beograd, 2001.

5. D. Stojić, Kinetika kristalizacije silicijum(IV)-nitrida, TMF, Beograd, 2002,

6. S. Gavrilović, Mehaničke osobine i mikostruktura šamotnih vatrostalnih materijala prilkom ispitivanja termostabilnosti. TMF, Beograd, 2004.

7. I. Cvetković, Primena nedestruktivnih metoda u ispitivanju termostabilnosti vatrostalnih materijala, TMF, 2008

8. A. Davidiović, Ispitivanje radnih parametara indukcione peći bez jezgra, TMF, Beograd, 2009

10. Ana Marinković, Ispitivanje starenja bočica od poli(etilen tereftalata) kombinacijom polariskopije i metode analize slike, TMF, 2009.

9. Dejan Đukić, Kontrola ponašanja uzorka vatrostalnog betona tokom ispitivanja termostabilnosti, TMF, 2011.

10. N.Trifunović, Modelovanje smanjenja čvrstoće tokom ispitivanja termostabilnosti uzorka vatrostalnog betona, TMF, 2011.

11. V.Vojinović, Uticaj temperature sinterovanja na termostabilnost niskocementnog vatrostalnog betona, TMF, 2011.

12. V.Čavić, Vatrostalni materijali za topljenje aluminijuma i njegovih legura, TMF, Beograd, 1998.

13. D.Parežanin, Vatrostalne nebojne mase za ozid indukcione kanalne peći, TMF. Beograd, 1992

14. S.Nikolajević, Automatizovani sistemi upravljanja u livnicama, TMF, Beograd, 1992

15. P.Milanović, Matematičko modelovanje temperaturskog polja i polja naprezanja u vatrostalnom uzorku izloženom termošoku, TMF. Beograd, 2003

16. V.Ranitović, Upotreba programa za analizu slike za procenu veka trajanja vatrostalnog uzorka izloženog termošoku, TMF, Beograd, 2003.

17. N.Mladenović, Modelovanje procesa rasta prskotine u vatrostalnom uzorku tokom ispitivanja termostabilnosti, TMF, Beograd, 2004.

18. J.Dostanić, Određivanje stepena oštećenja površine vatrostalnog uzorka tokom ispitivanja na termošok korišćenjem analize slike, TMF, 2004

19. M.Dimitrijević, Određivanje morfoloških svojstava sirovina za izradu vatrostalnog materijala pomoću analize slike, TMG, Beograd, 2005.

20. G.Krstić, Ispitivanje mogućnosti primene originalnog tehnološkog postupka u izradi visokovatrostalnih sudova na bazi praškastih materijala, Beograd, TMF, 2005.

21. N. Strugar, Numerička simulacija polja temperatura u vatrostalnom materijalu izloženom termošoku, TMF, 2009.

Naučna saradnja i saradnja sa privredom

Rukovođenje nacionalnim projektom

Rukovodilac projekta: dr. T. Volkov Husović:

1.”Razvoj tehnoloških postupaka dobijanja, upotrebe i karakterizacije keramičkih i kompozitnih termoizolacionih materijala”, Za period 2002.-2004. finansiralo Ministarstvo za nauku, tehnologije i razvoj Republike Srbije, Program tehnološkog razvoja

2.”Razvoj novih i poboljšanje postojećih postupaka karakterizacije vatrostalnih i srodnih keramičkih materijala”, za period 2005-2007.TR 6717 finansiralo Ministarstvo za nauku i tehnologiju Republike Srbije, Program tehnološkog razvoja

Ministarstvo za nauku, tehnologije i razvoj Republike Srbije, Program tehnološkog razvoja

Rukovodilac projekta: dr Karlo Raić

1.“Toplotno barijerne prevlake i spojevi (TBC&J) metalnih oksida i srodnih materijala” Republičko ministarstvo za nauku i tehnologiju, osnovna istraživanja za period od 2002 -2005

Učešće u projektima

Projekti u oblasti osnovnih istraživanja finansirani od strane Ministarstva za nauku i tehnološki razvoj Republike Srbije

1. Rukovodilac projekta: dr Branko Matović

Nanostrukturni neoksidni keramički i karbonski materijali i njihovi kompoziti, OI 142016 za period 2006-2010

2. Rukovodilac projekta: D.Božić

Sinteza i osobine nanostrukturnih metalnih, intermetalnih i kompozitnih materijala, OI 142027 B, za period 2006-2010, finsniralo MNTR

3. Rukovodilac projekta: dr Branko Matović

Nanostrukturni neoksidni keramički i karbonski materijali i njihovi kompoziti, OI 142016, za period 2006-2010finsniralo MNTR

Projekti u oblasti osnovnih istraživanja finansirani od strane Ministarstva za prosvetu i nauku Republike Srbije

1. Rukovodilac projekta: dr Branko Matović

III45012-3: Sinteza, procesirenje i karakterizacija nanostrukturnih materijala za primenu u oblasti energije, mehaničkog inženjerstva, zaštite životne stredine i biomedicine, finansiralo MNTR sada Ministarstvo za prosvetu i nauku

Projekti u obasti tehnološkog razvoja, finansirani od strane Ministarstva za nauku i tehnološki razvoj

1 Rukovodilac: R.Vračar

Osvajanje tehnologije proizvodnje novih vatrostalnih materijala na bazi postojećih laboratorijskih rešenja, 1999, S.3.16.37.0045, finansiralo MNTR

2. Rukovodilac podprojekta: Z.Popović

“Osobine i fenomeni heterogenih sistema tečno (metal-troska) – čvrsto (vatrostalni materijal, kalupske mešavine i sl.) na visokim temperaturama”  PROJEKAT BR 52, šifra 02 E 02/4, Republičko ministarstvo za nauku i tehnologiju, osnovna istraživanja za period 1996-2000. finansiralo MNTR

Odabrani naučni radovi

1. T. D. Volkov-Husović, Z. V. Popović, “Resistance parameters and water quench test as criteria of thermal shock behaviour of alumina reafractories”, Material Science and Technology, ISSN: 1743-2847, Vol 15, No 10 (1999) 1216-1219,

2. M. Posarac, M. Dimitrijevic, T. Volkov -Husovic, A. Devecerski and B. Matovic, Determination of Thermal Shock Resistance of Silicon Carbide / Cordierite Composite Material Using Nondestructive Test Methods, Journal of European Ceramic Society, ISSN: 0955-2219, 28 (2008) 1275–1278

3. D. N. Boccaccini, M. Romagnoli, P. Veronesi, M. Cannio, C. Leonelli, G. Pellecani, T. Volkov-Husovic, A. R. Boccaccini, Quality Control and Thermal Shock damage Characterization of High Temperature Ceramics by Ultrasonic Pulse Velocity Testing, International Journal of Applied Ceramic Technology, ISSN 1546-542X, 4 [3] 260-268 (2007)

4. S. Marenović, M. Dimitrijević, T. Volkov-Husović, B. Matović, Thermal Shock Damage Characterization of Refractory Composites, Ceramics International, ISSN 0272-8842, 34 (8), pp. 1925-1929 (2008)

5. M. Dojcinovic, T. Volkov-Husovic, Cavitation damage of the medium carbon steel: impelmentation of image anaysis, Materials Letters, ISSN 0167-577X ,62 (2008) 953-956,

6. D. N. Boccaccini, M. Cannio, T. D. Volkov-Husović, I. Dlouhy, M. Romagnoli, P. Veronesi, C. Leonelli, Assessment of viscoelastic crack bridging toughening in refractory materials, Journal of European Ceramic Society, ISSN: 0955-2219, 28 (2008) 1941–1951

7. M. Dimitrijevic, M. Posarac, T. Volkov-Husovic, A. Devecerski and B. Matovic, Behavior of silicon carbide/cordierite composite material after cyclic thermal shock, Ceramics International, ISSN 0272-8842, 2009. 35 (3), pp. 1077-1081

8. S. Martinović, M. Vlahovic, J. Majstorović, M. Dojcinovic, and T. Volkov-Husović, Thermo-Mechanical Properties and Cavitation Resistance of High Alumina Low Cement Castable, Applied Ceramic Technology, ISSN 0350-820X, (2010), DOI:10.1111/j.1744-7402.2010.02545.x

9. Sanja Martinovic, Marina Dojcinovic, Jelena Majstorovic, Aleksandar Devecerski, Branko Matovic, Tatjana Volkov Husovic, Implementation of image analysis on thermal shock and cavitation resistance testing of refractory concrete, Journal of European Ceramic Society, ISSN 0955-2219,  30 (2010) 3303–3309

10. Vlahovic, M. M., Martinovic, S. P., Boljanac, T. Dj., Jovanic, P. B., Volkov-Husovic, T.D., Durability of sulfur concrete in various aggressive environments, Construction and Building Materials, Volume 25, Issue 10, October 2011, Pages 3926-3934 DOI: 10.1016/j.conbuildmat.2011.04.024 ISSN 0950-0618

11. T. Volkov-Husović, R. Jančić, M. Cvetković, D. Mitraković, Z. Popović, “Thermal Shock Behavior of Alumina Based Refractories: Fracture Resistance Parameters and Water Quench Test “, Materials Letters, ISSN 0167-577X, 38 (1999) 372-378

12. T. D. Volkov-Husović, R. M. Jančić, V. Radojević, Z. V. Popović, “Prediction of Thermal shock Behavior of Alumina Based Refractories: Temperature Difference, Fracture Resistance Parameters and Water Quench Test“, Key Engineering Materials, ISSN=1013-9826, Vol 2006-213 (2002) pp 1701-1703

13. Boccaccini, D. N., Cannio, M., Volkov-Husovic, T. D., Kamseu, E., Romagnoli, M., Veronesi, P., Leonelli, C.,  Boccaccini, A. R., Service life prediction for refractory materials , Journal of Materials Science, ISSN 0022-2461 , 43 2008 (12), pp. 4079-4090

14. M. Pošarac, A. Devečerski, T. Volkov-Husović, B. Matović, D. Minić, The Effect of Y2O3 Addition on Thermal Shock Behavior of Magnesium Aluminate Spinel, Science of Sintering, ISSN 0350-820X,41 (2009) 75-81

15. Posarac Milica B, Dimitrijevic Marija M, Volkov-Husovic Tatjana D, Majstorovic Jelena, Matovic Branko Z, The ultrasonic and image analysis method for non-destructive quantification of the thermal shock damage in refractory specimens, MATERIALS & DESIGN, (2009), vol. 30 br. 8, str. 3338-3343,

16. M. Dimitrijevic, M. Posarac, T. Volkov-Husovic, A. Devecerski and B. Matovic, Thermal Shock Damage Characterization of High Temperature Ceramics by Non Destructive Test Methods, Ceramics-Silikaty, ISSN 0862-5468, 32 (2) 2008. pp 115-119

17. T. Volkov-Husovic, M. Dimitrijavic, M. Posarac, J. Majstorovic, B. Matovic, The Ultrasonic and Image Analysis Method for Non-Desytuctive Method of Quantification of Thermal Shock Damage in Refractory Specimen, Materials and Design 30 (8), pp. 3338-3343, ISSN 0261-3069

18. S. Martinović, J. Majstorović, V. Vidojković, and T. Volkov-Husović, Influence of the Damage Level during Quenching on Thermal Shock Behavior of Low Cement Castable, Science of Sintering,  42 (2010) 000-000 ISSN 0350-820X, (2010),

19. S.Martinovic, J. Majstorovic, V. Vidojkovic and T. Volkov-Husovic, Modeling of Strength Degradation during Watyer Quiench Test of Low Cement High Alumina Castable, Ceramics-Silikaty, 54 (2) 169-175 (2010) , ISSN 0862-5468

20. Marina Jovanović and Tatjana Volkov-Husović, Influence of sintering temperature on raw and beneficiated clay “Klokoti”, Science of Sintering, ISSN 0350-820X,41 prihvaćen rad, 2011

21. T. D. Volkov-Husović, R. M. Jančić, D. Mitraković „Image Analysis Used to Predict Thermal stability of Refractories“, American Ceramic Society Bulletin, ISSN 0002-7812, Vol 84, No 10, (2005) October, pp 1-5

22. T. D. Volkov-Husović, R. Jančić, Z. Popović, „Thermal Shock of Ceramic Materials: Comparison of Resistance Parameter with the Critical ΔT Values ΔTc= ΔTc(Bi) of Ceramic Material“, Key Engineering Materials, Vol 132-136(1997) pp 1778-1781, (1997) R 51 ISSN=1013-9826 ,

23. T. D. Volkov-Husović, R. Jančić, Z. Popović, „Thermal Shock of Ceramic Materials: Damage Resistance Parameters and Critical Flaw Size“, Key Engineering Materials, ISSN=1013-9826, Vol 132-136(1997) pp 603-606, R 51

24. T. Volkov-Husović, “Thermal Shock Behavior of Alumina Based Refractories: Comparison Between Damage resistance Parameters and Water Quench Test”, Industrial Ceramics, ISSN 1121-7588 , Vol 20, No 3, (2000) 94-97

25. T. Volkov-Husović, “Material Propertiies and Thermal Shock Behavior of Alumina Based Refractories”, Silicates Industries, ISSN 0037-5225, May-June (2001) 66 (5-6) 55-61,

26. T. Volkov-Husović, R. M. Jačić, “Thermal Shock Behavior of Alumina Based Refractories”, Industrial Ceramics, ISSN 1121-7588 Vol. 21, No 1. (2002)159-164

27. T. Volkov-Husović, R. M. Jančić, D. Mitraković, “Using the Image Analysis Program for Prediction of Thermal Stability Behavior of Refractory Specimen”, Material Science Forum, ISSN 0255-5476, Vol. 492-493. (2005)561-566

28. T. Volkov-Husović, Thermal Stability Testing of Refractory Specimen, Journal of Testing and Evaluation, (2006) Vol 35, No 1. 1-5 ISSN 0090-3973,

29. T. D. Volkov-Husović, J. Majstorović, M. Cvetković, „Thermal Stability of Alumina Based Refractory“, American Ceramic Society Bulletin, ISSN 0002-7812, Vol. 85, No 3, (2006) March,

30. M. Posarac, M. Dimitrijevic, T. Volkov-Husovic, A. Egelja A. Devecerski and B. Matovic, Thermal Stability of Cordierite/Silicon Carbide Composites After Cyclic Thermal Shock, Journal of Optoelectronics and Advance Materials, ISSN 1454-4164, Vol.10 br.4 (2008) str. 883-886,

31. S. Marenović, T. Volkov Husović, B. Matović, Dolomite and bauxite can be effective raw materials for the low-temperature synthesis of high-temperature castable refractories, J.AmCeram.Soc.Bull, ISSN 0002-7812  May 2007 – Volume 86, No. 52007, 9201-9203,

32. J. Dostanić, G. Ušćumlić, T.Volkov Husović, R.Jančić Hajneman, ”The Use of Image Pro Plus for Determination the Interaction in Solid Composite Propellants”, J. Serb. Chem. Soc., ISSN 0352-5139,  2007. Vol 10-12, 1023-1030

33. T. Volkov Husović, R. Jančić Hajneman, Thermal shock behavior of alumina based refratories: comparison with the mechanical data and thermal stability behavior prediction, Silicates Industriels, (2001), vol. 66 br. 5-6, str. 55-59,  ISSN 0037-5225,

34. M. Dimitrijevic, J. Dostanic, T. Volkov Husovic, An Improved Thermal Stability Characterization Method for Refractory Specimen, (Sposob opredelenia termostoikosti ogneupornih obraszov), Refractories and Indusrial Ceramics (Novie Ogneupory), ISSN 1683-4518, No 4, April 2008, 55-59

35. T. Volkov Husović, R. Jančić Hajneman, Thermal shock behavior of alumina based refratories: comparison with the mechanical data and thermal stability behavior prediction, Silicates Industriels, Vol. 73, nrs 11-12, 201-205, ISSN 0037-5225,

36. M. Dimitrijevic, J. Dostanic, T. Volkov-Husovic, Method for determining refractory specimen heat resistance, REFRACTORIES AND INDUSTRIAL CERAMICS, (2008) vol.49 br.3 str. 197-200 , ISSN 1683-4518,

37. M. Posarac, M. Dimitrijevic, J. Majstorovic, T. Volkov-Husovic, B. Matovic, Nondestructive Testing of thermal Shock Resistance of Cordierite/Silicon Carbide Composite Materials after Cyclic Thermal Shock, Research in Nondestructive Evaluation, (2010), vol. 21 br. 1, str. 48-59, ISSN 0934-9847,